“Dat is best uniek.”
De Autoriteit Financiële Markten is de gedragstoezichthouder op de financiële markten. De AFM ziet erop toe dat die markten eerlijk, transparant en betrouwbaar functioneren. Onder toezicht vallen onder andere banken, verzekeraars, pensioenfondsen en sinds enkele jaren ook cryptopartijen. “Het speelveld is breed en voortdurend in beweging,” vertelt Loes van den Berg. “En de maatschappelijke impact is groot.”
Loes werkt inmiddels ruim twintig jaar bij de AFM. Ze begon in 2005 als intern organisatieadviseur. De rol van secretaris ontstond voor Loes gaandeweg. Haar leidinggevende was destijds secretaris van de Raad van Toezicht en toen hij vertrok, nam zij die werkzaamheden deels over. “In het begin was het echt vooral notuleren en vergaderingen voorbereiden,” vertelt ze. “Dat was nog heel klassiek.”
Na de financiële crisis veranderde er veel. De governance van toezichthouders werd verzwaard en aangescherpt door nieuwe wetgeving. Dat bood ruimte om de rol inhoudelijk verder te ontwikkelen. Wat begon als een neventaak groeide uit tot een volwaardige functie. Sinds 2015 werkt de AFM met twee fulltime secretarissen: één voor het bestuur en één voor de Raad van Toezicht. “Dat is best uniek,” zegt Loes. “Maar het werkt heel goed.”
Samen vormen zij een gelijkwaardige tandem, met ieder een eigen focus en gezamenlijke verantwoordelijkheid. “We hebben allebei dezelfde toegang tot bestuur en Raad van Toezicht. Dat maakt het werk overzichtelijker en effectiever.”
Wat Loes aanspreekt in AFM is de cultuur. Ze noemt het zelf het ‘paarse hart’ van de organisatie. “Er werken hier veel inhoudelijk gedreven mensen, die echt geloven in waar ze voor staan.”
De AFM is een lerende organisatie, met veel aandacht voor ontwikkeling, samenwerking en reflectie. Dat sluit goed aan bij Loes’ manier van werken. Haar rol ziet ze enerzijds als dienend en anderzijds juist als spiegelend en adviserend aan de Raad van Toezicht. “Ik ben er echt om hen zo goed mogelijk te ondersteunen bij het vervullen van hun taak.”
De rol van secretaris is bij de AFM de afgelopen jaren sterk veranderd. “Het hangt ook af van hoeveel ruimte je krijgt van bestuur en Raad van Toezicht,” zegt Loes. “Maar bij ons is die ruimte er volop.” Adviseren gebeurt niet alleen in formele momenten, maar juist ook tussendoor. In gesprekken, kleine interventies en het aan elkaar verbinden van onderwerpen.
Wat het werk extra complex maakt, is de publieke context waarin de AFM opereert. Bestuur en Raad van Toezicht liggen voortdurend onder een vergrootglas. Benoemingen lopen via de minister, er is veel wet- en regelgeving en één gebeurtenis kan al snel leiden tot Kamervragen of media-aandacht. “Dat vraagt om vooruitdenken,” zegt Loes. “En om zorgvuldig formuleren, zonder krampachtig te worden.” Het gaat haar niet om waarschuwen of afremmen, maar om bewustzijn. “Dappere besluiten nemen mag en moet. De vraag is steeds: hoe doe je dat op een integere en zorgvuldige manier?”
De momenten waarop Loes het meeste voldoening ervaart, zijn vaak de spannendste. Bijvoorbeeld bij dossiers die onder grote publieke of politieke druk staan, of wanneer er sprake is van crisisachtige situaties. “Dan komt alles samen,” vertelt ze. “En dan is het fijn om een stabiel baken te kunnen zijn.”
Ze bewaart overzicht, zorgt dat informatie op orde is en dat processen zorgvuldig worden doorlopen. “Als de storm dan is gaan liggen en je hoort terug: wat fijn dat jij de rust hield, dan denk ik: ja, hiervoor doe ik het.” Ook wervingstrajecten voor bestuurders of toezichthouders geven haar die voldoening. Complexe processen waarin alles moet kloppen, van inhoud tot reputatie.
Loes voelt zich sterk verbonden met de maatschappelijke kant van haar werk. Ze raakt ook geïnspireerd door thema’s als schuldenproblematiek, zeker onder jongeren. “Financiële problemen zijn vaak een opeenstapeling van dingen.”
Binnen de AFM is er ruimte voor maatschappelijke betrokkenheid, bijvoorbeeld via vrijwilligersinitiatieven. Dat past bij haar persoonlijke waarden: betrouwbaarheid, verbinding en verantwoordelijkheid. “Voor mij is het belangrijk dat wat je zegt en wat je doet ook met elkaar klopt.”
Wat Loes waardeert aan Inspire is vooral het contact met andere secretarissen. “Het delen van ervaringen is ontzettend waardevol.” Ze haalt veel uit de intervisiegroep, waar een vaste samenstelling zorgt voor veiligheid en verdieping. “Daar durf je dilemma’s echt op tafel te leggen.”
Ook de kwaliteit van de sprekers en de inhoud van de sessies spreken haar aan. Inspire helpt haar om bij te blijven in een vak dat steeds verder professionaliseert. “Er zijn niet zo veel plekken waar je je als secretaris echt kunt blijven ontwikkelen. Inspire vervult daarin een belangrijke rol.”
Loes van den Berg
Secretaris Raad van Toezicht bij de Autoriteit Financiële Markten